भरतपुर, ८ असोज ।
चाडबाडमा पुँजीवादको प्रभाव विषयमा छलफल गरिएको छ । लेट्सटकको विमर्श कार्यक्रममा पत्रकार रमेशकुमार पौडेल र विपिन पाठक सहभागी थिए ।
कवि एवम् शिक्षक विपिन पाठकले उपभोक्तावादले समाजलाई बेस्सरी गाँजेको बताए । पुँजीवादको प्रभाव पहिले-पहिले पनि परिरहेको अवस्थामा आजका दिनमा भने सिंगो समाज नै उपभोक्तावादबाट आक्रान्त बनेको उनले बताए ।
हिजोआज कुन मान्छेसँग कति सम्पत्ति छ ? उसले कति खर्च गर्न सक्छ ? भनेर उसको मूल्यांकन हुने गरेको बताए । विशेषगरी चाडपर्वमा गरिने तडकभडक र आडम्बरले हाम्रा चाडपर्वका उल्लास र मनोहर हराउँदै गएको पाठकले बताए ।
अर्का वक्ता पत्रकार रमेशकुमार पौडेलले ठूला साना चाडपर्व मनाउने प्रचलन फेरिएर आधुनिक बनेको बताए । दशैँमा कमेरो र रातो माटोले घर लिपपोत गर्ने, बाबियो र बाँसको लिँगोको पिङ हाल्ने परिपाटी लगभग हराएको बताए । नयाँ धान र चिउरा खाने प्रचलन लोप भएकोमा आफ्नो जमीनमा आफै उत्पादन गर्नुपर्नेमा जोड दिए । `बजारका रेडिमेड सामग्रीले हाम्रो समग्र दैनिकी छोपेर हामीलाई पूर्णरूपमा बजारमुखी बनाएको छ, हामी यसरी बजारमुखी हुनु आफैलाई घातक हो´, पौडेलले भने ।
समीक्षक उदय अधिकारीले पुँजीवाद उन्मुख हामीलाई पैसाले जकडेको बताए । ‘पैसा कमाउनका लागि सबथाेक गरिन्छ’, उनले भने- ‘पुँजीवाद हाम्राे जीवन बनिसक्याे, अब यसलाई हटाउन सकिँदैन ।’
सामाजिक अभियन्ता दीपक पाण्डेले पुँजीवादकाे विराेध गर्ने भन्दैमा फेरि पुरानै युगमा फर्किन सम्भव नभएकाे बताए । ‘अहिलेकाे समयलाई कसरी पृथक, मितव्ययी र उत्कृष्ट बनाउने भन्ने साेच्नुपर्छ’, उनले भने- ‘पुँजीवादी व्यवस्था मान्दिनँ, पूरै पुरानै जीवनशैली अपनाउँछु भन्न सम्भव छैन ।’
पत्रकार तथा उपन्यासकार सूर्यप्रकाश कँडेलकाे मत पनि पाण्डेसँगै मिल्दाेजुल्दाे थियाे । उनले समयसँगै जिउने शैली र व्यापारकाे ढंग परिमार्जन र परिवर्तन हुँदै गएकाे बताए । सञ्चारकर्मी पूजा परियारले पुँजीवादलाई एकाेहाेराे नराम्राे रूपमा मात्रै प्रस्तुत गर्न नहुने बताइन् । ‘पुँजीवादका राम्रा पक्ष पनि छन्’, उनले भनिन्- ‘दलित परिवारमा पहिले चाडबाडकाे बेला बाहुन क्षेत्रीकाेमा भाग थाप्न जाने चलन थियाे, अहिले आफैँ कमाउने भए, व्यापार गर्ने भए ।’
